Aktif Rasyo Nedir? Etkikeri Nelerdir?

Bugün son dakika haberi olarak sunulan ve çoğumuzun anlamını bilmediği aktif rasyo nedir sorusuna cevap olması niteliğinde ve bu parametrenin daha önceden ve sonrasında etkilerinin neler olabileceğini dilim döndüğünce anlatmaya çalıştım.

Nisan 2020 içerisinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), bankaların daha fazla kredi vermesini sağlamak için yeni bir model geliştirdi. Bankalar, topladıkları mevduat ile bu kaynağı değerlendirdikleri krediler, menkul kıymetler ve swap işlemleri arasında bu formüle göre bir denge kurmak durumundalar ve dengeyi kuramayan banka para cezasıyla karşılaşacak denildi.

Hepsi olmasa da bazı bankalar oranı tutturabilmek için kredilerini arttırma yoluna gideceği düşünüldü öyle de oldu. Bunu yaparlarken de risklerini arttırmamak için “sorunsuz müşterilerine” ek krediler çıktı. Kimisi de sorunsuz müşteriye ulaşabilmek için daha düşük faizler önermelerinde bulundu. Yine bazı bankalar da daha riskli müşterilere yöneldi. Bu sayede bir miktar daha yukarıdan faizlerini pazarlayabildiler. Riskler bu kararlar ile yoğunlaşmış oldu.

Hikayenin devamından önce formülü hatırlayalım:

Aktif Rasyosu (AR) = Krediler + ( Menkul Kıymetler x 0.75 ) + ( TCMB Swap x 0.5 )/TL Mevduat + ( YP Mevduat x 1.75)

Daha sonra; 1 Ekim’den itibaren Aktif Rasyosu’nun aylık ortalamasının, mevduat bankaları için yüzde 90’ın, katılım bankaları için yüzde 70’in altına düşmemesine karar verildi. Bu oranlar daha önce yüzde 95 ve 75 olarak belirlenmişti

Bu şekilde yukarıda bahsedilen risklerin kontrolü dolayısıyla rasyonun düşürülmesi bankalara kredi musluğunu sıkma imkanı verdi.

Etkiler:

Bankalara topladığınız döviz mevduatını Merkez Bankası’na götürüp takas (swap) yaparak TL’ye dönüştürün diyor. Bunun amacı, bankaların elindeki dövizi Merkez Bankası’na aktarmalarını sağlayarak Merkez Bankası döviz rezervlerinin daha yüksek görünmesini sağlamak.

Yan Etkiler:

Dövize yönelmek, krediler ile borçlanmaların artması

Hal böyleyken bugün BDDK’dan yeni bir açıklama geldi:

“Kurulun 24.11.2020 tarihli toplantısında, 24.11.2020 tarih ve 24049440-010.09- E.17434 sayılı yazı ve ekinin incelenmesi neticesinde 5411 sayılı Bankacılık Kanununun (Kanun) 93 üncü maddesi ile 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,

Kovid-19 salgını nedeniyle küresel piyasalardaki belirsizliklerin ve risklerin yüksek olduğu bir dönemde, pandemi sürecinin ekonomimize, piyasaya, üretime ve istihdama olumsuz etkisini mümkün olan en az seviyeye indirmek ve bankaların ellerinde bulundurduğu kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla 18.04.2020 tarihli ve 9000 sayılı, 30.04.2020 tarihli ve 9003 sayılı Kurul Kararları ile 01.05.2020 tarihinden itibaren bankalarca uygulanmasına karar verilen ve 29.05.2020 tarihli ve 9042 sayılı, 10.08.2020 tarihli ve 9125 sayılı, 28.09.2020 tarihli ve 9170 sayılı ve 26.10.2020 tarihli ve 9238 sayılı Kurul Kararları ile revize edilen Aktif Rasyosu (AR) düzenlemesinin normalleşme adımları çerçevesinde tekrar değerlendirilmesi sonucunda,

– AR hesaplanmasına son verilmesine ve buna ilişkin yukarıda yer verilen tüm Kurul Kararlarının 31.12.2020 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmasına,

– Bu Kararın Kuruluş Birliklerine duyurulmasına ve Kurum web sitesinde yayımlanmasına karar verilmiştir

Duyuruya buradan ulaşabilirsiniz

Aktif Rasyo Nedir? Etkileri Nelerdir?

Son söz:

Yukarıda bahsettiğim yan etkilerin giderilmesi hususunda ve normalleşmeye yönelik atılan olumlu bir adımdır. Hakkımızda hayırlısı olması dileği ile

Eyvallah

My Name is Money