Petrol Fiyatlarının Hisse Senetlerine Etkisi

Bir önce ki yazımda size Amerikan 10 Yıllık Tahvillerinden ve borsamıza etkilerinden bahsetmiştim. Şimdi de petrol fiyatlarından bahsetmek istiyorum. Valla bana dokanmaz ben devamlı 50 liralık alıyorum da deseniz iş düşünülenden biraz daha farklı.

İşin akademik kısmı ile biraz kafanızı bulandırmama müsaade ederseniz, daha sonra durumu basitleştirerek özetleyeceğime emin olabilirsiniz.

Grafikleri size sevdireceğim. Ben konuşmasam da onlar zaten o kadar çok şey anlatıyor ki. Aşağıda ki grafikte ham petrol (mavi grafik), BIST100 (yeşil grafik), NDX Nasdaq (Sarı grafik) ve S&P 500 (mor grafik) endexlerinin grafiğini beraber koydum.

Sizin de dikkatinizi aynı şey çekti değil mi? 1984’den günümüze kadar petrol fiyatları endexlere paralel bir şekilde ilerlerken 2014 yılının Temmuz ayları civarında petrol fiyatları keskin bir düşüş yaparken diğer endexler yükselişlerine devam etmiş. O düşüşe ve sonrasında ki grafik davranışlarının tekrar benzer hareketler sergilemesi incelememiz gereken noktlaradan birisi.

Bu arada çok önemli bir şeyin tekrar altını çizmek istiyorum. Grafikleri üst üste koyunca Amerikan borsasına ne kadar da benzeyen bir trend seyrimiz var değil mi BIST100’de? Bu bilgileri şimdilik kafamızın güzel bir kısmına not edelim. Daha sonra döneceğim.

2014’de gerçekleşen bu ani düşüşü bir hatırlayalım.

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) petrol üretiminin 2007 yılında günlük 5 milyon varilden 2014’te günde 10 milyon varile çıkması ve buna karşın Suudi Arabistan’ın liderliğinde OPEC üyelerinin üretimlerini kısmamaları sonucu petrol piyasasında oluşan arz fazlası, ham petrol fiyatlarını Haziran 2014’te ulaştıkları 115 dolar / varil’den bugün 30 dolar / varil’in altına indirdi(2016’yı kast ediyor).

Yukarıda ki düşüş doğası gereği tüm piyasaları alt üst etmiş ve kendisi düşüşü yaşarken yanında endexleri de aşağıya çekmiştir. Millet güvenli liman olan altına kaçmıştır.

Düşüşlerde bu gözlenirken petrol fiyatlarının yükselmesi, petrolün girdi olarak kullanıldığı yerlerde üretim maliyetlerini arttırarak verimliliği etkilemektedir. Petrol fiyatlarının yükselişi petrol ithal eden ülkelerden ihraç eden ülkelere doğru varlık transferine neden olarak satın almayı gerçekleştiren ülkelerin dış ticaret dengesini bozar. Elbette artan fiyatlar para talebinin artmasına neden olur. Para talebinin karşılanamadığı durumlarda faiz oranı artacak buna bağlı hareket kabiliyeti azalacaktır. Petrol fiyatlarının artışı enflasyona sebebiyet verecek, aynı zamanda tüketim, yatırım ve hisse senedi piyasaları üzerinde de negatif etkiye sahip olacaktır. Ekonomik istikrar bozulacak, keyifler kaçacak hatta istihdama kadar bulaşacaktır.

İllet ki ne illet.

2015 yılından sonra grafiği incelediğimizde tekrar endexler ile beraber hareketine devam etmiş. Hatta Covid-19 belirsizliği vs derken tekrar bir Suudi Arabistan Amerika atışmasına şahit olduk. İnatlaşmalar ve yaşananlar ortada. Çaat petrol fiyatları çakıldı ve borsalar da peşinden onu takip etti.

Peki o zaman piyasaları düşüren neydi? Petrol fiyatlarının düşmesi mi yoksa Covid-19 virüsünün ortaya çıkması mı? Teknik analizde sebep çok aranmaz. Grafik ne diyorsa o. O halde olası bir petrol krizinin çözülmesinde borsalar tekrar atağa kalkar mı?

Hep beraber izleyip göreceğiz. Depoya 50 liralık almadan önce petrol fiyatlarının hisse senedine etkisini ve diğer bahsettiklerimi aklınızdan bir geçirin.

Eyvallah.